DIAGNOZA ADHD

Diagnoza ADHD u dziecka obejmuje analizę zgłaszanych trudności, wywiad z rodzicem, ocenę funkcjonowania dziecka oraz dobór odpowiednich metod diagnostycznych. Uwzględniam również informacje dotyczące funkcjonowania dziecka w domu, przedszkolu lub szkole. Celem jest ocena całego obrazu funkcjonowania, a nie tylko występowania pojedynczych objawów. 

Diagnozę ADHD najczęściej przeprowadzam u dzieci od około 6. roku życia. W tym wieku wymagania związane z rozpoczęciem nauki szkolnej pozwalają lepiej ocenić takie obszary jak koncentracja, impulsywność, organizacja działania i kontrola zachowania.

U młodszych dzieci podobne zachowania mogą być częścią typowego rozwoju, dlatego diagnoza wymaga szczególnie uważnej oceny funkcjonowania dziecka w różnych środowiskach. W uzasadnionych przypadkach konsultacja i diagnostyka mogą być przeprowadzone również wcześniej.

Diagnoza ADHD u nastolatka uwzględnia m.in. uwagę, organizację, impulsywność, regulację emocji, planowanie i funkcjonowanie w szkole oraz relacjach. Ważna jest również analiza historii rozwoju i informacji z różnych źródeł.

Diagnoza ADHD u osoby dorosłej obejmuje szczegółowy wywiad, analizę aktualnego funkcjonowania oraz historii trudności. Oceniane są m.in. uwaga, organizacja, planowanie, impulsywność, regulacja emocji i wpływ trudności na codzienne życie, pracę oraz relacje.

Tak. Brak wcześniejszej diagnozy nie wyklucza ADHD. W procesie diagnostycznym szczególnie ważne jest ustalenie, czy obecne trudności mają charakter rozwojowy i jak wyglądały na wcześniejszych etapach życia.

Nie. Trudności z koncentracją mogą mieć wiele przyczyn. Mogą być związane m.in. z przeciążeniem, problemami ze snem, stresem, trudnościami emocjonalnymi, innymi zaburzeniami lub specyficznymi trudnościami w funkcjonowaniu. Dlatego diagnoza ADHD nie powinna opierać się wyłącznie na jednym objawie.

Tak. Objawy przypominające ADHD mogą występować również w innych trudnościach psychologicznych, rozwojowych, zdrowotnych lub związanych z funkcjonowaniem. Trudności z koncentracją, impulsywność, pobudzenie czy problemy z organizacją mogą być m.in. związane z zaburzeniami snu, przewlekłym stresem, trudnościami emocjonalnymi, zaburzeniami lękowymi, trudnościami w uczeniu się czy innymi problemami rozwojowymi.

Dlatego diagnoza ADHD nie powinna opierać się wyłącznie na obserwacji pojedynczych objawów. Ważne jest uwzględnienie historii rozwoju dziecka, funkcjonowania w różnych środowiskach oraz informacji od rodziców i szkoły.

W przypadku objawów, które mogą mieć również podłoże somatyczne, warto skonsultować dziecko lub siebie z lekarzem pediatrą lub lekarzem rodzinnym. Lekarz może zdecydować o potrzebie wykonania odpowiednich badań, np. morfologii krwi, oceny gospodarki żelazowej lub badań funkcji tarczycy (TSH, FT4), zależnie od obrazu klinicznego. Takie badania nie służą do rozpoznania ADHD, ale mogą pomóc wykluczyć niektóre przyczyny somatyczne nasilające podobne objawy.

Dopiero po uwzględnieniu wszystkich istotnych informacji można właściwie ocenić, z czego wynikają obserwowane trudności.

Dobór narzędzi zależy od wieku osoby badanej, celu diagnozy oraz zgłaszanych trudności. W zależności od sytuacji diagnostycznej mogą być wykorzystywane m.in. IDS-2, , Stanford Binet 5, Conners 3, DIVA-5, EXAT oraz inne metody pozwalające ocenić funkcjonowanie poznawcze i emocjonalne. Nie każda osoba wymaga zastosowania wszystkich narzędzi.

Nie istnieje jeden test, który samodzielnie potwierdza lub wyklucza ADHD. Diagnoza opiera się na integracji informacji z wywiadu, obserwacji, kwestionariuszy i odpowiednio dobranych metod diagnostycznych.

Czas diagnozy jest indywidualny i zależy m.in. od wieku osoby badanej, celu diagnozy, liczby potrzebnych spotkań oraz zakresu koniecznego różnicowania. Nie każda diagnoza wymaga takiej samej liczby spotkań.

Diagnoza odbywa się stacjonarnie w gabinecie psychologicznym w Legnicy. Proces jest indywidualnie dopasowany do wieku, potrzeb i celu diagnozy.